Voor scholen

terug naar het onderwerp

Het Jonge Kind met moeilijk verstaanbaar gedrag

Het gaat meestal goed
Met de meeste kinderen in de kleutergroepen gaat het goed! Kinderen ontwikkelen zich ‘volgens het plaatje’. Soms staat de ontwikkeling even stil, dan is er weer een groeispurt. Dat hoort bij kleuters. 

Onbegrepen gedrag
Echter, er zijn kleuters die opvallen in de groep en waar leraren zich zorgen over maken. Als zij dit bespreken met ouders blijkt vaak dat ouders die zorgen delen. Soms worden ouders door een opmerking van de leerkracht alert gemaakt op het gedrag van hun kind dat ‘anders’ is dan verwacht mag worden. 

De leraar is handelingsverlegen
Wat doe je als leraar als je het gedrag van de kleuter niet begrijpt en niet goed grip krijgt op de onderwijsbehoeften van een kind? Wat doe je als de uitingen en het gedrag van een kind bijzonder zijn, maar je kunt het niet precies duiden? Wat doe je als je niet weet hoe te handelen en de situatie niet verbetert? 

De eerste stap, na overleg met ouders, is naar de interne begeleider van de school. Voor consultatie of advies kan de adviseur van het samenwerkingsverband PPO geraadpleegd worden. Vooral bij jonge kinderen is het heel belangrijk  dat de leraar, in samenspraak met intern begeleider en eventueel externe expertise, een scherp beeld krijgt van het verloop van de ontwikkeling van het kind op de verschillende domeinen. Het is belangrijk dat ouders en school zicht krijgen op belemmeringen in de ontwikkeling die het kind ervaart. Ook de sterke kanten van het kind dienen herkend te worden.

Het vraagt een actief onderzoekende houding van de leraar waarbij de aandacht vooral gericht dient te worden op het eigen handelen van de leraar én reacties van het kind hierop. Waar reageert het kind positief op en hoe kan de leraar van hier uit ook nieuwe impulsen geven om de ontwikkeling van het kind te stimuleren? 

Nieuwe weg
Met de komst van passend onderwijs en de focus op het regulier onderwijs is er binnen het samenwerkingsverband PPO een nieuwe weg ingeslagen voor het onderwijs aan jonge kinderen in risicosituaties. 

De nadruk komt te liggen in preventie en vroegtijdige interventie. Daar waar mogelijk worden kleuters binnen het regulier onderwijs begeleid en zijn er mogelijkheden geschapen om kleuters met moeilijk verstaanbaar gedrag binnen de basisschool te observeren en intensief te volgen. Hierbij worden experts ingeschakeld van het samenwerkingsverband PPO, de AED en/of het SBO.

We spreken dan over Handelingsgerichte diagnostiek in de basisschool.

Wat te doen als HGD niet toereikend is?
In een ondersteuningsteam, het gesprek met ouders, school, PPO en de jeugdhulp, kan vastgesteld worden dat HGD onvoldoende toereikend is om de ondersteuningsvraag van een kleuter in beeld te brengen. Ook kan het zijn dat het gedrag van de kleuter der mate complex is dat het welbevinden van dit kind of dat van de groep in gevaar komt en observatie in het regulier onderwijs niet meer tot de mogelijkheden behoort.

Het Palet
Op dat moment komt de Observatievoorziening Het Palet in beeld. Deze speciale voorziening is ingericht in SBO De Vlieger in Leiden.

Lees meer over Het Palet.